Ung thư đại tràng di căn buồng trứng: Dấu hiệu và cách điều trị
Cố vấn chuyên môn: TS. BS ĐỖ ANH GIANG
- Giám đốc Phòng khám chuyên khoa nội Dr.Giang
- Nguyên PGĐ Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật Bệnh viện Bạch Mai
Ung thư đại tràng di căn buồng trứng tương đối hiếm gặp. Tuy nhiên, tỷ lệ mắc bệnh đã tăng lên trong những năm gần đây và tiên lượng sống của người bệnh được đánh giá thấp ở giai đoạn di căn này.
- Ung thư đại tràng di căn buồng trứng là gì?
- Quá trình UTĐT di căn diễn ra như thế nào?
- Dấu hiệu di căn buồng trứng của ung thư đại tràng
- Ung thư đại trực tràng di căn sang buồng trứng có chữa được không?
- Chẩn đoán UTĐT di căn buồng trứng
- Điều trị ung thư đại tràng di căn buồng trứng
- Tiên lượng ung thư đại tràng di căn buồng trứng?
- Chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân UTĐT di căn buồng trứng
Ung thư đại tràng di căn buồng trứng là gì?
Ung thư đại tràng (UTĐT) di căn buồng trứng là giai đoạn tế bào ung thư tại đại tràng đã lan rộng, di căn đến buồng trứng. Vị trí di căn buồng trứng từ đại trực tràng là tương đối hiếm gặp, chiếm khoảng 3%. Đây là một trong những bệnh cảnh lâm sàng khó khăn trong điều trị, với sự đáp ứng kém với hóa trị liệu, bệnh tiến triển nhanh chóng và thời gian sống thêm ngắn.
Tế bào UTĐT từ vị trí nguyên phát ban đầu đã di căn sang buồng trứng
Quá trình UTĐT di căn diễn ra như thế nào?
Tế bào ung thư nguồn gốc đại trực tràng lây lan đến buồng trứng thường qua một số con đường: Máu, bạch huyết, hoặc đường kế cận hoặc các hốc tự nhiên. Tỷ lệ di căn đến buồng trứng hai bên chiếm 43–70% các trường hợp và 15 – 20% bệnh nhân có di căn gan đi kèm.
Phụ nữ trẻ tuổi có nguy cơ di căn cao hơn vì hệ thống mạch máu ở buồng trứng phong phú hơn phụ nữ đã mãn kinh. Đặc biệt trong cơ chế bệnh ung thư đường tiêu hóa di căn buồng trứng, giả thuyết là thành ống tiêu hóa (dạ dày, đại trực tràng) bị tổn thương dẫn đến hiện tượng “thủng”, các tế bào ung thư rơi qua đây bám vào bề mặt và xâm nhập các cơ quan khác trong ổ bụng.
Dấu hiệu di căn buồng trứng của ung thư đại tràng
Các dấu hiệu di căn buồng trứng của ung thư đại tràng bao gồm:
- Cảm giác đau khó chịu ở vùng hạ vị.
- Khối u ở bụng lớn, có thể sờ thấy qua thăm khám lâm sàng.
- Xuất hiện chảy máu ở trực tràng hoặc tử cung ở một số bệnh nhân.
- Người bệnh chán ăn, táo bón, thay đổi thói quen đi tiểu và ít gặp hơn là tiêu chảy do u chèn ép đường tiêu hóa, tiết niệu.
Ung thư đại trực tràng di căn sang buồng trứng có chữa được không?
UTĐT di căn buồng trứng là bệnh giai đoạn cuối, điều trị khó khăn, tiên lượng kém. Một số trường hợp có thể tiến hành phẫu thuật cắt u nguyên phát và khối u buồng trứng di căn, tùy thuộc vào thể trạng của người bệnh cũng như kinh nghiệm của phẫu thuật viên. Phác đồ điều trị chính cho bệnh nhân giai đoạn này là liệu pháp toàn thân (hóa trị, điều trị đích, điều trị miễn dịch).
Chẩn đoán UTĐT di căn buồng trứng
Có nhiều khó khăn trong việc đưa ra chẩn đoán phân biệt chính xác về khối u buồng trứng nguyên phát hoặc di căn. Do đó, chẩn đoán kết luận chỉ có thể thực hiện được sau khi phẫu thuật. Các trường hợp tổn thương đường tiêu hóa và buồng trứng đồng thời có thể còn phức tạp hơn.
Chẩn đoán xác định dựa trên:
- Phân tích mô bệnh học: Tiêu chuẩn vàng chẩn đoán xác định ung thư buồng trứng nguyên phát hoặc thứ phát.
- Tumor marker: Nồng độ kháng nguyên phôi thai ung thư (CEA) tăng trong cả ung thư buồng trứng nguyên phát và thứ phát, kháng nguyên ung thư 125 (CA-125) thường tăng trong ung thư buồng trứng nguyên phát.
Điều trị ung thư đại tràng di căn buồng trứng
UTĐT di căn buồng trứng tương đối hiếm gặp và vẫn chưa có sự đồng thuận rõ ràng về việc cắt bỏ di căn hoặc hóa trị trước hay sau phẫu thuật. Việc quyết định điều trị phụ thuộc chủ yếu vào thể trạng người bệnh và kết quả mô bệnh học.
Phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng dự phòng, cắt bỏ các tổn thương nguyên phát và di căn, và phẫu thuật giảm gánh nặng khối u, có thể kết hợp hóa chất màng bụng được áp dụng cho từng trường hợp cụ thể. Điều trị chính cho giai đoạn này vẫn là liệu pháp toàn thân.
Bác sĩ sẽ cân nhắc về phương pháp phẫu thuật để điều trị UTĐT khi đã di căn buồng trứng
Sở dĩ như vậy là do, di căn buồng trứng từ ung thư đại tràng ít đáp ứng với hóa trị liệu hơn so với khối u nguyên phát. Và phẫu thuật cắt bỏ khối u là một yếu tố quan trọng giúp cải thiện tiên lượng bệnh nhân. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng những bệnh nhân bị di căn buồng trứng từ ung thư biểu mô tuyến đại tràng có thể ít chịu đựng được các phương pháp điều trị phức tạp và nguy cơ biến chứng phẫu thuật cao. Và nếu sức khỏe bệnh nhân không tốt có thể ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả của phẫu thuật.
Do đó, trước khi tiến hành điều trị, cần đánh giá không chỉ thể trạng chung của bệnh nhân mà còn khả năng phẫu thuật loại bỏ khối u nguyên phát cũng như các tổn thương di căn. Do nguy cơ biến chứng cao nên không khuyến cáo phẫu thuật trong trường hợp tổn thương di căn vượt quá giới hạn vùng chậu.
Tiên lượng ung thư đại tràng di căn buồng trứng?
Bệnh nhân UTĐT di căn buồng trứng có tiên lượng sống thấp và có tỷ lệ tử vong cao. Thời gian sống thêm liên quan đến đáp ứng điều trị. Theo các nghiên cứu, người bệnh chẩn đoán di căn buồng trứng nguyên phát từ đường tiêu hóa có thời gian sống trung bình 17,8 tháng sau khi trải qua điều trị phẫu thuật, và sống thêm 12 tháng với điều trị giảm nhẹ.
Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, mặc dù di căn gan hoặc phổi đơn ổ từ ung thư đại trực tràng có thể được cắt bỏ với kết quả tốt trong dài hạn, nhưng vẫn chưa rõ liệu việc cắt bỏ di căn buồng trứng có cải thiện tiên lượng hay không, nguyên do là từ các biến chứng nặng nề của phẫu thuật.
Chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân UTĐT di căn buồng trứng
Chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân UTĐT di căn buồng trứng là việc làm cần thiết để giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, trấn an tinh thần người bệnh trong quá trình điều trị.
- Chăm sóc thể chất: Người bệnh có thể gặp một số triệu chứng như đau đớn, khó thở, mệt mỏi, kiệt sức… Chăm sóc giảm nhẹ giúp đánh giá toàn diện các triệu chứng và đưa ra phương pháp chăm sóc phù hợp cho người bệnh. Trường hợp bệnh nhân quá đau có thể dùng thuốc giảm đau hỗ trợ.
- Hỗ trợ xã hội: Về chế độ bảo hiểm, hỗ trợ kinh phí điều trị ung thư để giúp bệnh nhân an tâm chữa bệnh, tránh lo âu, căng thẳng và áp lực tài chính.
- Hỗ trợ nâng đỡ cảm xúc: Chuyên gia tâm lý, bác sĩ, và người thân nên thường xuyên hỏi thăm người bệnh, động viên, an ủi về mặt tinh thần để họ giảm bớt lo lắng, buồn phiền và trầm cảm khi mắc bệnh hiểm nghèo.
Cần lưu ý chăm sóc cho người bị UTĐT di căn buồng trứng
Tại Phòng khám Nội soi Tiêu hóa Dr. Giang, chúng tôi kết hợp chặt chẽ với các chuyên khoa như Nội soi tiêu hóa, Ung bướu, Chẩn đoán hình ảnh, Điện quang can thiệp, Siêu âm sản phụ khoa… giúp phát hiện kịp thời và đánh giá chính xác UTĐT di căn buồng trứng.
UTĐT di căn buồng trứng là loại ung thư hiếm gặp và tiên lượng xấu. Bệnh nhân có chẩn đoán mắc bệnh này cần được tư vấn tuân thủ theo phác đồ điều trị của bác sĩ ung bướu. Đặc biệt, mỗi người bệnh cần được chăm sóc toàn diện từ dinh dưỡng, thuốc hỗ trợ, giúp đỡ về mặt cảm xúc … để quá trình điều trị bệnh được diễn ra nhẹ nhàng, thuận lợi, tăng hiệu quả.
Hotline: 0287 306 8668
Fanpage: https://www.facebook.com/phongkhamnoisoidrgiang
Website: https://noisoidrgiang.com/